Konsinye araç satışı: taşıt teslim belgesi, sözleşme, ekspertiz zorunlu mu ve 3 ay / 5.000 km garanti (2026)

NUppel EkibiYayın: 6 dk okuma

Galeri salonunda kaputu açık aracın motorunu inceleyen satış sorumlusu
Fotoğraf: Gustavo Fring, Pexels

Konsinye araç nedir, "araç konsinyedir" ne demek?

Konsinye araç, sahibinin satılmak üzere galeriye bıraktığı, mülkiyeti hâlâ sahibinde olan araçtır. Galeri aracı teşhir eder, ilanını verir, alıcı bulur ve satış bedeli üzerinden bir komisyon alır; satış noterde ya sahibi tarafından ya da sahibinin verdiği vekâletle yapılır. İlanlarda görülen "araç konsinyedir" notu, aracın galerinin stoğu değil aracılık ettiği bir araç olduğunu söyler.

Galeri için konsinye, stok yatırımı yapmadan vitrin doldurmanın yoludur; araç sahibi için de pazarlık, ilan ve noter işini galeriye bırakmanın yolu. 27 Ağustos 2024'te yürürlüğe giren Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik bu ilişkiyi 19. maddesinde taşıt teslim belgesi ile düzenler; belge olmadan konsinye araç satışa sunulamaz.

Taşıt teslim belgesi: zorunlu içerik (md. 19)

Belge, aracın adına tescilli olduğu kişi ile galeri arasında en az iki nüsha düzenlenir; biri sahibinde, biri galeride kalır ve galeri belgeyi en az beş yıl saklar. Asgari içeriği yönetmelik sayar:

AlanNe yazılır
TaraflarAd soyad ya da ticaret unvanı ve işletme adı, kimlik ve iletişim bilgileri
AraçTescil belgesi bilgileri ve teslim anındaki kilometre
Sahibin beyanıArıza ve hasar bilgileri; güvenlik, iç ve dış donanım, multimedya özellikleri
Aracılık ücretiTutar olarak ya da satış bedeli üzerinden oran olarak
SüreAracın işletmede kalacağı süre
Adres ve imzaTarafların tebligat adresleri ve imzaları
ŞerhlerAraç üzerindeki rehin, haciz gibi kayıtlar

İki hüküm galeriyi doğrudan bağlar. Birincisi: belgedeki süre içinde araçta oluşan arıza ve hasardan galeri sorumludur (md. 19/4); teslim alırken kilometreyi ve mevcut hasarları eksiksiz yazmanızın nedeni budur. İkincisi: süre dolunca ilan gecikmeksizin kaldırılır (md. 21/c); süresi dolmuş teslim belgesiyle yayında kalan ilan, Bakanlık denetiminde ilan başına ceza konusudur.

Bakanlık, belgenin şeklini ve aracılık ücretinin üst sınırını belirleme yetkisine sahiptir (md. 19/5); bugüne kadar bir tavan yayımlanmadı, komisyon serbestçe kararlaştırılır.

Konsinye araç sözleşmesine eklenmesi gerekenler

Yönetmelikteki asgari içerik bir "teslim belgesi"dir; uygulamada galeriler bunu bir konsinye sözleşmesiyle birleştirir. Asgari alanlara şunları ekleyin:

  • Satış fiyatı ve alt sınır. Sahibinin onayladığı ilan fiyatı ve altına inilmeyecek bedel; pazarlık yetkisinin sınırı.
  • Kapora ve ödeme. Kaporayı kimin alacağı, bedelin sahibine nasıl aktarılacağı (güvenli ödeme sistemi tercih edilir).
  • Kullanım. Aracın test sürüşü dışında kullanılmayacağı, günlük kilometre sınırı.
  • Sigorta. Galeride kaldığı sürede kasko ve trafik sigortasının kimde olduğu.
  • İlan yetkisi. Sahibinin e-Devlet'ten vereceği EİDS yetkisi ve sosyal medya paylaşım izni; yetkisiz ilan verilemez, ayrıntı EİDS yazısında.
  • Noter işlemi. Satışın sahibinin katılımıyla mı, vekâletle mi yapılacağı; vekâlet verilecekse masrafı.
  • Fesih. Sahibinin aracı süre dolmadan geri alması hâlinde ödenecek masraf ya da ücret.
Garajda teşhis cihazıyla aracın motorunu kontrol eden teknisyen
Fotoğraf: Gustavo Fring, Pexels

Araç satışında ekspertiz zorunlu mu?

Galeri satışında, belirli araçlar için evet. Yönetmeliğin 16. maddesine göre galeri, tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1, N1G (otomobil, arazi taşıtı, hafif ticari) olan ve model yılına göre sekiz yaşın ya da 160.000 km'nin altındaki araçların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alır. Konsinye araç da galeri tarafından satıldığı için kapsamdadır; aracın sahibinin değil galerinin sorumluluğudur.

Kurallar:

  • Rapor, TSE hizmet yeterlilik belgeli bir ekspertiz işletmesinden alınır; ilde böyle bir işletme yoksa zorunluluk uygulanmaz.
  • Üç nüsha düzenlenir, ikisi galeriye verilir; galeri ve ekspertiz işletmesi raporu beş yıl saklar.
  • Ücreti galeri öder; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder.
  • Raporda galerinin yetki belgesi numarası yazar; belgesiz galeriden alınan raporda bu durum açıkça belirtilir.
  • Rapor satışta notere ibraz edilir (md. 15/1-c); noter adımları noterde araç satışı yazısında.

Sekiz yaşın ya da 160.000 km'nin üzerindeki araçlarda ekspertiz zorunlu değildir; bireysel satışlarda da yönetmelik zorunluluk getirmez. Yine de alıcı isterse rapor almak hem satışı hızlandırır hem de garanti dışı hasarları belgeler.

3 ay / 5.000 km garanti: konsinye araçta kim sorumlu?

Ekspertiz kapsamındaki araçlar (sekiz yaş ve 160.000 km altı M1 ve N1) satış tarihinden itibaren üç ay ya da 5.000 km boyunca motor, şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler için galerinin garantisi altındadır (md. 17). Üretici tarafından yenilenmiş araçlarda süre bir yıl ya da 20.000 km'dir. Arıza en geç 45 iş günü içinde giderilir ve masraf galeriye aittir; galeri bu riski sigorta yaptırarak karşılayabilir.

Konsinye araçta garantiyi veren yine galeridir, çünkü yönetmelik garantiyi "işletme"ye yükler. Bu yüzden konsinye sözleşmesine garanti masraflarının sahibine rücu edilip edilmeyeceğini yazın; yazılmazsa masraf galeride kalır.

Garanti kapsamı dışında kalanlar (md. 18): ekspertiz raporunda yazan arıza ve hasarlar, alıcının bildiği belgelenmiş arızalar, kayış, balata, debriyaj, amortisör gibi aşınan parçalar, akü, lastik, cam ve kaporta, bakım planına uyulmaması ve kullanım hatasından doğan arızalar. Ekspertiz raporunun ayrıntılı olması galeriyi garanti davasında korur; "motor temiz" yazan rapor korumaz.

Konsinye süreç: teslimden notere altı adım

  1. Aracı teslim alın, kilometreyi ve tüm hasarları fotoğraflayıp teslim belgesine yazın; süreyi ve komisyonu yazın, iki nüsha imzalayın.
  2. Sahibinden e-Devlet üzerinden galerinin yetki belgesi numarasına ilan yetkisi alın.
  3. Taşıt tanıtım kartını hazırlayın (yetki belgesi numarası, şasi son 6 hane, kilometre, fiyat, boyalı ve değişen parçalar, hasar kaydı, şerhler; md. 20) ve ilanı aynı bilgilerle verin.
  4. Alıcı çıkınca, araç kapsamdaysa on gün içinde ekspertiz raporu alın.
  5. Noter: sahibi hazır bulunur ya da satış vekâleti verir; galeri belge numarasını beyan eder, raporu ibraz eder; bedel güvenli ödeme sistemiyle sahibine geçer, komisyon sözleşmedeki gibi düşülür.
  6. İlanı hemen kaldırın; teslim belgesi, sözleşme ve raporu beş yıl saklayın.

Sık sorulan sorular

Konsinye araçta ilanı kim verir?

Galeri verir, ama araç sahibinin e-Devlet'ten galerinin yetki belgesi numarasına verdiği EİDS yetkisi olmadan portal ilanı yayınlamaz. Yetki süresi dolunca ya da araç geri alınınca ilan hemen kaldırılır.

Araç satarken ekspertiz zorunlu mu?

Galeri satışlarında sekiz yaşın ya da 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlar için zorunludur; satıştan önceki on gün içinde alınır ve galeri öder. Bireysel satışlarda ve daha eski araçlarda zorunlu değildir.

Taşıt teslim belgesi olmadan konsinye araç satılır mı?

Hayır. Yönetmelik satışa sunulmak üzere teslim edilen her araç için teslim belgesi ister; belge olmadan ilan da verilemez, çünkü ilanın dayandığı süre ve yetki belgede yazar.

Konsinye araç garanti kapsamında mı?

Evet, sekiz yaş ve 160.000 km altındaysa üç ay ya da 5.000 km galeri garantisindedir; garantiyi sahibi değil galeri verir. Masrafın sahibine rücu edilmesi ancak sözleşmede yazıyorsa mümkündür.

Komisyon oranı için bir tavan var mı?

Yönetmelik Bakanlığa tavan belirleme yetkisi verir ama bugüne kadar bir tavan yayımlanmadı. Oran ya da tutar teslim belgesinde yazmak zorundadır.

Sahibi aracı süre dolmadan geri alırsa ne olur?

Yönetmelik bunu düzenlemez; sözleşmeye yazdığınız masraf ya da ücret hükmü uygulanır. Yazmadıysanız yalnız belgelenebilen masraflarınızı isteyebilirsiniz.

İlgili yazılar

Yazar

NUppel Ekibi

NUppel, küçük işletmelerin dakikalar içinde kendi web sitesini kurduğu bir site kurucudur. Blog yazılarını NUppel ekibi, sektörün resmî kaynaklarını ve işletme sahiplerinin sorularını tarayarak hazırlar.

Oto galeriniz için web sitesi kurun

Araç kartları, talep formu ve yetki belgesi bilgileriniz için hazır sayfalar. Ücretsiz planla dakikalar içinde yayında.